Türkiye’nin Uzay Yarışında Öncü Olması İçin Uzay Hukuku Şart
![](https://haberfindikli.com.tr/wp-content/uploads/2024/01/turkiyenin-uzay-yarisinda-oncu-olmasi-icin-uzay-hukuku-sart-1XeOBrDD-780x470.jpg)
Hava ve Uzay Hukuku Uzmanı Doç. İlyas Gölcüklü, Türkiye’nin uzay yarışında öncü olabilmesi için kendi iç mevzuatını oluşturmasının şart olduğunu belirterek, “‘Ulusal ve Ticari Uzay Programları Kanunu veya Ticari Uzay Fırlatma Kanunu gibi kapsamlı bir Uzay Kanunu” ‘Yasanın çıkarılması lazım. Daha sonra özel sektörün uzay yarışına katılmasının teşvik edilmesi gerekiyor.” ” diye vurguladı.
Türkiye Uzay Ajansı’nın (“TUA”) kurulması, Türkiye’nin uzay yarışından hak ettiği payı alma çabalarını hızlandırması ve uzay çalışmalarının sistemli bir şekilde yürütülmesi açısından önemli bir aşamaydı. Nitekim bunun önemli bir sonucu olarak Türk vatandaşımız Sayın Alper Gezeravcı’nın uzayda bir program dâhilinde çeşitli çalışmalar yapmak üzere Uluslararası Uzay İstasyonu’na (“ISS”) gitmesi, ‘İnsanlığın ortak keşif alanı’, Türkiye için ortak bir gurur ve mutluluk kaynağıdır. olmuş. Konuyla ilgili konuların altını çizen Altınbaş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Hava ve Uzay Hukuku Uzmanı Doç. İlyas Gölcüklü, Türkiye Cumhuriyeti’nin bununla yetinmeyerek bir sonraki adıma hazırlanması ve uzay hukukuyla ilgili iç mevzuat altyapısının mutlaka güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bu bağlamda Ulusal ve Ticari Uzay Programları Kanunu veya Ticari Uzay Fırlatma Kanunu gibi kapsamlı bir Uzay Kanunu önerdi ve ardından özel sektörün uzay yarışına katılımının teşvik edilmesi gerektiğini vurguladı. Azerbaycan’ın yakın zamanda kendi ulusal uzay yasasını kabul etmesinin bu konuda güzel bir örnek olduğunu belirtti.
Yasal bir yere sahip olmak neden önemlidir?
Doç. İlyas Gölcüklü, “Gelecek göklerdedir” sözünün doğruluğunu teyit eden güncel gelişmelere dayanarak, “ABD bu tür çalışmaların hukuki altyapısını yıllar önce oluşturdu. Bu nedenle özel bir şirket olan SpaceX, Sadece kendi ülkesinde değil, Türkiye dahil yabancı ülkelerde de uzay çalışmalarına yön veriyor.” . Bu gezide geride kalmamak adına sadece bu tür bilimsel çalışmalar için değil, uzay turizmi kapsamında da ISS ziyaretlerinin mümkün kılındığını anlattı. Gölcüklü, ülke olarak gurur duyduğumuz bu gelişmede öne çıkan değerli detaylara dikkat çekerek, hukuki altyapının neden değerli olduğunu şöyle anlattı:
“Uzay çalışmalarına ticari şirketlerin de dahil olabileceği düşünülmeden yapılan Birleşmiş Milletler anlaşmaları ve düzenlemeleri var. Bunlar artık yeterli değil. Bu nedenle Türkiye bu adımlarla yetinmedi ve Ulusal ve Ticari Alan gibi kapsamlı önlemler aldı. Programlar Kanunu veya Ticari Uzay Fırlatma Kanunu, özellikle ABD’de yapıldığı gibi. Uzay Kanununun yapılması gerekiyor ve bu yönetmelik kapsamında özel sektörün uzay yarışını mutlaka teşvik etmesi gerekiyor. Söz konusu şirketlerin bu konuda harekete geçmeleri önemli. teknoloji ve uzay araçları üretecek, bilgi birikimleri ve bilimsel birikimleriyle Türkiye’nin uzay hedeflerine katkıda bulunacak şekilde uzay yarışına dahil oluyorlar. Bu hukuki altyapı ve destekten güç alıyorlar ve özel sektör çalışmalarıyla da hukuki düzenlemelerin şekillenmesinde önemli rol oynuyorlar” dedi.
Doç. Altınbaş Üniversitesi’nden Prof. İlyas Gölcüklü, hem TUA’nın kurulmasının hem de Türk vatandaşımız Sayın Alper Gezeravcı’nın bazı çalışmalar yapmak üzere Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gönderilmesinin Türkiye Cumhuriyeti açısından çok önemli adımlar olduğunu kaydetti. Türkiye Cumhuriyeti’nin uzay hukuku alanında yol haritasını bir an önce belirlemesi gerektiğinin altını çizdi. Gölcüklü son olarak, bu tür bir yol haritasıyla Türkiye’nin sadece uzay yarışından hizmet almakla kalmayıp, hem Türk vatandaşlarına hem de yabancı devletlere hizmet veren, lider konumda güçlü bir devlet statüsüne ulaşabileceğini ifade etti. – İSTANBUL